Diepmere

Infofiche Diepmere

Provincie: Oost-Vlaanderen
Oppervlakte eigendom: 0,4600 ha
Start project: 1998
Vermeld "projectnummer 6216" bij elke gift voor dit natuurgebied (293-0212075-88). Vanaf € 30 wordt een fiscaal attest afgeleverd.
Gemeente: Buggenhout
Afdeling: ‘sHeerenbosch
Conservator: Marc Aerts, Eikendreef 83 te 9255 Buggenhout, 052/33.02.42 marc.aerts1@pi.be

Het natuurgebied Diepmere te Opdorp.

Het gebied Diepmere situeert zich aan de noordoostzijde van het centrum Opdorp. Het wordt begrensd door de Vekenstraat in het noorden, de Houtenmolenstraat in het zuiden en de Spiedamstraat-Holstraat in het oosten. Het terrein is opgebouwd uit een mozaïek van natte en droge bospercelen, weilanden, akkers en kleinschalige landschapselementen zoals knotbomenrijen, poelen en rootputten.

Het gebied ligt in de vallei van de Keelbeek die zelf behoort tot het valleigebied van de Vliet. Een 10 ha groot bebost natuurgebied vormt de kern van de Diepmere.

Historiek

Zowat alle percelen bezitten een licht-zandleemgrond. Maar de hoge grondwaterstand bepaalt er het landschap: de lage natte gronden dragen de beboste percelen, de iets hoger gelegen terreinen zijn in landbouwgebruik, akkerland of weiland.

Toch was de bebossing niet altijd zo intens als nu. Getuige daarvan de houten molen, in werking van 1676 tot 1775, die zich situeerde nabij de Houtenmolenstraat. De molen had windvang nodig en dat toont het open karakter van het toenmalige landschap. De oude molensite is nog goed te herkennen in het landschap door het ringvormige perceel omgeven door een ringgracht. Misschien was deze van oorsprong de paardenloopweg rondom de molen…

Opdorp kende nog drie andere molens waarvan de Stenen Molen de "jongste" en enig overblijvende is.

De vele rootputten in de Diepmere dienden voor het roten van vlas maar ook voor het verduurzamen van het eikenhout.

In het midden van de 19° eeuw bereikte de bebossing haar dieptepunt. Slechts een drietal percelen bestonden toen als volwaardig bos midden een heide-landschap waarin het aandeel akkerland tot het begin van de 20e eeuw zeer groot was.

kleinschalige landbouw in Diepmere - foto Gustaaf Van Gucht

Toen na WO II de veestapel sterk toenam en er meer behoefte aan grasland kwam, werd meer om meer akkerland omgezet in weiland. Ook het bosareaal nam in die tijd sterk toe tot zijn huidige omvang. Toen ook het belang van de hooiwinning afnam werden meer om meer marginale en natte landbouwgronden omgezet in bos. Vooral de Populier was omwille van zijn korte omloopstijd snel rendabel.

Het GNOP

Binnen het Gemeentelijk natuurontwikkelingsplan (GNOP) van de gemeente Buggenhout werd de Diepmere erkend als een biologisch waardevol gebied. In opdracht van de gemeente werd een studie gemaakt rondom de knelpunten in het gebied en werden een aantal actiepunten vooropgesteld om de waarde van het gebied te handhaven en te verhogen.

Natuurwaarde

Door zijn moeilijke toegankelijkheid met de vele sloten en grachten, is het 10 ha bebost kerngebied een zeer rustig natuurgebied gebleven. Daardoor komen vrij zeldzame vogels tot broeden in het gebied zoals de Wielewaal, de Buizerd, de Groene Specht en ook de Nachtegaal. De IJsvogel broedde er tot in de jaren zeventig maar verdween als broedvogel door de verslechte waterkwaliteit. Toch wordt hij regelmatig waargenomen in het gebied.

Diepmere, deels ook reservaat van Natuurpunt

In 1998 kon de toenmalige Wielewaal afd. 'sHeerenbosch een perceel van 0,46 ha grootte verwerven in de Diepmere. Het verworven reservaat kreeg meteen de gelijkaardige benaming als het grotere gebied waarvan het deel uitmaakt.

De kaprijpe Populieren werden nog door de vorige eigenaar verwijderd. Ook een strook hakhout van Tamme Kastanje en Zwarte Els werd gekapt. Wat overbleef was een kapvlakte.

Op vraag van onze vereniging bleven een 20 Zomereiken als overstaanders gespaard.

Intussen zijn ze na hun vrijstelling getest op windvastheid tijdens de najaarsstormen en met succes. Ze geven meteen landschappelijk karakter aan het reservaat .

Het kruinhout van de gevelde Populieren werd geruimd met het oog op heraanplanting. Het kleinhout werd op singels gelegd en biedt daarbij schuilplaats voor marterachtigen als Bunzing, Wezel en Hermelijn. Ook de Egel vindt er een verblijfplaats.

In het voorjaar is het Muskuskruid (Adoxa moschatellina) het meest typisch plantje op deze bodem: een schaduwplant met een lensvormige celstructuur waardoor het schaars invallend licht als bij een zonnebrandglas geprojecteerd wordt op de bladgroenkorrel.

Verder vind je er ook de Veelbloemige Salomonszegel (Polygonatum multiflorum) , de Grootbloemige Muur (Stellaria holostea) en de Rankende Helmbloem (Corydalis claviculata).

Het perceel ligt op een matig natte licht-zandleemgrond. Nat in de winter en vochthoudend in de zomer. Op de grens met het aangrenzend bosperceel ligt een brede wal met hoge winterwaterstand. Het hele Diepmeregebied vormt trouwens een belangrijke waterbuffer binnen het polderstroomgebied van de Vliet.

In het voorjaar van 2000 plantten een aantal natuurliefhebbers uit Opdorp het reservaat op. Natuurpunt opteert resoluut voor een duurzame bosaanplanting, in dit geval met Zomereik en Es. Op die wijze willen we een gemengd bosbestand ontwikkelen met Zomereik en Es als hoofdboomsoort en een struikenlaag als onderaanplanting. Vooral de Es doet het hier goed op de natte zandleemgrond. In de struikenlaag opteren we voor Meidoorn, Hazelaar en Gelderse Roos. De Vlier ontwikkelt er spontaan. Hier en daar houden we een kleine ruimte onbebost open om de biodiversiteit van het gebied te verhogen . De zone hakhout van Tamme Kastanje , door de vorige eigenaar afgezet, blijft behouden.

In totaal werden 300 bomen aangeplant Dit gebeurde groepsgewijze per 20 à 25 bomen. Uiteindelijk zal dit na 150 jaren een volgroeid bos opleveren van een 20 volwassen bomen.