Vlassenbroekse Polder
Start | Omhoog | Inhoud | Zoeken | Lid worden | Steunen | bestuur

Start
Omhoog
Infomarkt over Sigmaplan Vlassenbroek
Wandelen in
Oeverbeheer
fotoimpressie
Zomerwandeling beheer

Vlassenbroek: Werken in het reservaat

Agenda: laatste zaterdag van de maand, kijk echter best even op deze pagina      

Inlichtingen: Jan Van Belle jan.van.belle@pi.be tel. 052/21 90 70

Schelde ter hoogte van de Cramp - foto Steven De Saeger

Geul in schor Vlassenbroek - foto Steven De Saeger

De Vlassenbroekse schorren en polder

Eigenaar: Natuurpunt vzw en de Stad Dendermonde
Beheer: Natuurpunt afdeling ‘s Heerenbosch
Oppervlakte: 30 ha

Natuurgebied Vlassenbroekse polder en schorren

Ontstaan

De Vlassenbroekse Polder ligt in Baasrode, een deelgemeente van stad Dendermonde en is ongeveer 300 ha groot. Dit is meer dan een 1/3 van de totale oppervlakte van Baasrode.

Vóór het indijken van de Schelde werden in de polder uitgestrekte rietvelden en broekbossen aangetroffen, deze overstroomden regelmatig. Dit vormde gedurende lange tijd een ernstige hinderpaal voor de ontginningsdrang van de mens. Indijkingen vanaf de 14de eeuw en verdere ontginning, meestal na drainage, veranderde het uitzicht in een open polderlandschap met smalle weilanden en vele sloten. In de jaren 50 werden op deze natte gronden populieren aangeplant om­wille van hun snelle groei en hun economische waarde. De Zwarte populier, een inheemse populier, verdween ten voordele van de sneller groeiende Canadapopulier.

Mede ten gevolge van de ontginning vestigde zich hier omstreeks de 11de eeuw het gehucht Vlassenbroek. Uit dezelfde tijd dateert het kerkje in Romaans-Gotische stijl dat gebouwd werd op vestingen van een Romeinse uitkijkpost

Fauna en flora

Door zijn verscheidenheid aan structuren en biotopen, is de plantengroei en het dierenleven in de Vlassenbroekse Polder eveneens erg gevarieerd en een trekpleister voor de natuurliefhebber.

De unieke zoetwaterschorren (buitendijks) vormen een dynamisch systeem, begroeid met een afwisseling van soortenrijke ruigten, rietvelden en wilgenvloedbos. Door de getijdenwerking vindt aanslibbing en erosie plaats, en vormen zich geulen die soms zeer steil en diep kunnen zijn. De wilgenvloedstruwelen worden gekenmerkt door vele wilgensoorten met een ondergroei van o.a. Haagwinde, Moerasvergeet-mij-nietje, Spindotterbloem, Bittere veldkers en Grote brandnetel. Oude, gevarieerde bestanden zijn tevens rijk aan epifytische mossen en korstmossen.

De rietkragen, die zich vooral langs de Scheldeboorden situeren, worden door Natuurpunt beheerd. Door regelmatige winterse maaibeurten wordt het riet in stand gehouden. Typische vogelsoorten in dit biotoop zijn Kleine Karekiet, Bosrietzanger en ook de zeldzamere Blauwborst en Rietgors.

Wat dieper in de polder zal een opmerkzame wandelaar ook een IJsvogeltje kunnen waarnemen of een Blauwe Reiger die boven de boomtoppen scheert. De roep van de Koekoek is in het voorjaar niet uit de lucht. Ook de zeldzamere Wielewaal en Kleine bonte specht komen voor in de polder.

Nog heel wat andere vogelsoorten houden zich in het broek op. Daarvoor raden we je aan eens deel te nemen aan een geleide wandeling.

De bossen in de polder (binnendijks) bestaan bijna uitsluitend uit populierenaanplantingen op voormalige hooilanden. In vele gevallen herinneren de lage, oude knotwilgen die de percelen omgeven nog aan het voormalige gebruik als hooiland. De ondergroei is meestal sterk verruigd en wordt door Grote brandnetel gedomineerd. Op de natste plaatsen komen Moerasspirea, Gele lis, Harig wilgenroosje, Kale jonker, Moesdistel, Riet, Scherpe zegge, ... nog algemeen voor.

De overgebleven weilanden, zijn meestal matig soortenrijk met in het voorjaar Grote vossenstaart, Pinksterbloem, Scherpe boterbloem, Veldzuring, russen , later ook veel Timotee, Glanshaver en plaatselijk Reukgras, Kale jonker, Knoopkruid, Margriet, Echte koekoeksbloem, Dotterbloem,  Egelboterbloem,  Muizenstaartje, … . Langs de randen vinden we nog restanten van de knotwilgen-  en knotelzenrijen die de weilanden in het verleden afboorden. Op enkele weilanden zijn poelen aanwezig. Deze veedrinkpoelen, maar ook sommige sloten zijn meestal belangrijk voor amfibieën en bevatten interessante plantensoorten zoals Watervorkje, sterrekrozen, Gekroesd fonteinkruid en Kransverderkruid.

Wanneer je op de dijk wandelt, sta dan beslist even stil tegenover "De Kramp", een uniek landschap gecreëerd door de grillige scheldebocht en de dichte begroeiing. In de winter vormen de slikplaten aan de Kramp een pleisterplaats voor vele watervogels en af en toe wordt er zelfs een verdwaalde zeehond gesignaleerd.

Bescherming

Op het gewestplan is dit gebied als Natuugebied en Natuurreservaat ingekleurd. Een groot deel van het gebied is als Habitatrichtlijngebied en de schorren tevens als Vogelrichtlijngebied aangeduid. Recent werden grote delen opgenomen in de afbakening van het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN).

Natuurpunt ‘sHeerenbosch beheert zo’n 30 ha  van dit natuurgebied, bestaande uit buitendijkse schorren, 'wielen' (poelen ontstaan na dijkdoorbraken, die een unieke flora bevatten), een oude stortplaats, diverse weilanden en populieren­stroken, die op termijn omgezet worden naar inheems loofbos, natte ruigte, rietland of hooiland.

Wandelingen

Er zijn vier uitgestippelde wandelingen met als vertrekpunt het gehucht Vlassenbroek, 1 wandeling vertrekt ook aan de kerk van Baasrode (zie plannetje). Eén van de wandelingen is het natuurleerpad waarvan ook een brochure bestaat met informatie over het landschap, de plantengroei, de vogelpopulatie, het natuurbeheer, de Schelde,…

Voor groepswandelingen kan je ook een natuurgids vragen. Zie practisch.

In het dorpje zijn verschillende horecazaken en enkele kunstgalerijtjes.

Practisch

Word je graag op de hoogte gehouden van het reilen en zeilen in de Vlassenbroekse Polder, dan kan je lid worden van Natuurpunt ‘sHeerenbosch,

door 20 euro over te schrijven op rekeningnummer 230-0044233-21 van Natuurpunt, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen, met vermelding "nieuw lid afdeling 'sHeerenbosch". Hiervoor ont­vang je ons plaatselijk tijdschrift (5 maal per jaar) samen met het nationale tijdschrift “Natuur.blad” van Natuurpunt (6 maal per jaar).

Aankoop en onderhoud van het natuurgebied financieel steunen kan door storting op het nummer 293-0212075-88 van Natuurpunt, met vermelding “project 6081”. Vanaf 30 euro zijn deze giften fiscaal aftrek­baar.

Voor meer info, kijk ook eens een op onze webstek: http://www.natuurpunt-sheerenbosch.be

Natuurpunt ‘sHeerenbosch

Broekkantstraat 248, 9200 Baasrode

e-mail: vlassenbroek@meerskant.org

Tel.: 052/33.44.56

Foto’s : De  Saeger Steven, Rudi Goossens en Gustaaf Van Gucht

verkoopprijs € 0,5                             

oktober 2003

Voor bezoekers

is Vlassenbroek een uitgelezen stukje Vlaanderen. Het kleine dorpje is een trekpleister voor kunstenaars. Je kan er genieten van het werk van kunstschilders, beeldhouwers en van andere kunstuitingen. Door de afdeling werden wandelpaden uitgestippeld met bijhorende folder en voor de scholen, maar ook voor iedere geïnteresseerde natuurlijk,  werd een natuurleerpad bewegwijzerd. Brochures en folders kun je verkrijgen in VVV Dendermonde en  in sommige horeca-zaken.

U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website verzenden aan geert.vandamme@meerskant.org.

Laatst bijgewerkt: 01 March 2008