Galerij Salix en beeldentuin
(Vlassenbroek)
November 2002
Guy
Timmerman
‘In gedachten
verzonken’

« … het lijkt zo dat alle mogelijke
kunstuitingen broederlijk naast elkaar en met elkaar kunnen bestaan. … maar
niets is minder waar ; de onderlinge drijfveren blijven steeds dezelfde, en er
is maar één maat waarmee echt wordt gemeten : de economische. Integriteit en
fantasie worden vervangen door begrippen als management en trendgevoeligheden …
Alle richtingaanwijzers zijn weg, de mens wordt gedicteerd door verkoopcijfers
en wordt daar ook op gemeten … Een teveel aan stress, teveel aan informatie,
een hopeloos achterna hollen van … »
(Guy Timmerman, 19 maart 1999)
De tentoonstelling met beeldend werk
van Guy Timmerman is te bezoeken in Galerij Salix en beeldentuin te Vlassenbroek
(bij Dendermonde) op vrijdag 1, zaterdag 2 en zondag 3 november van 14 tot 18
uur en nadien elke zondag in november, telkens van 14 tot 18 uur.
Hoewel Guy Timmerman geen overdaad
zal gebruiken aan woorden, zijn
betekenissen, symbolen en dubbele
bodems een belangrijk gegeven in zijn plastisch werk. Is het beeld dat wij van
de wereld gevormd hebben, echt? Is alles wat wij met onze ogen waarnemen
waarachtig zo, gelijk het schijnt? Is het woord betrouwbaar, of wals het beeld
dat zich vormt op ons netvlies ook maar relatief betrouwbaar? En hoe zit het met
onze fantasie, onze verlichte of onze donkere zwartgallige ideeën.
Zijn de gedachten vrij?
Schakels tussen verleden en
toekomst zijn van bijzonder grote betekenis en erg waardevol om meer te weten te
komen over onszelf, en soms kan de droom al eens de functie hebben van een deur
die op een kier staat. Op voorwaarde dat de poëtische en toegegeven,
raadselachtige taal, die de hedendaagse kunstenaar gebruikt 'waarachtig' is, en
een beeld-taal kan genoemd worden die ons op één of andere manier raakt. Dan
staan we dicht bij Altamira, Tassili, het Neolithicum en onze klassieke oudheid.
Zelfs ook de oorspronkelijke niet-Europese culturen kunnen ons op een
fundamentele wijze een erg verrijkende kijk geven op ons zelf. Telkens gaat het
nochtans om een 'andere' of een 'vernieuwde' taal, en altijd weer over een
waarachtige beeldende kracht waardoor we gegrepen worden. De kracht en de
geladenheid blijven herkenbaar. De verwondering blijft vergelijkbaar, de emotie
en het wonder is steeds hetzelfde: de cirkel sluit zich. De mens blijft.
Guy
hanteert als beeldhouwer, schilder en tekenaar een poëtische taal waarin hij
eveneens weinig 'woorden' gebruikt. Het blijft wel een geheimtaal. Het verklaren
van het hoe en waarom van 'kunst' is misschien een foute cultureel bepaalde
gewoonte, een gewenning: een stereotiep intellectueel gedragspatroon, terwijl
het eigenlijk gaat over de 'verwondering', het geraakt worden door een
ondefinieerbare vorm van emotie. Wat veelzeggend is, is niet altijd een
woordenstroom, maar misschien is het eerder die enkele waterdruppel, die in het
stille watervlak een steeds groter wordende cirkel doet ontstaan.
Onze maatschappij met zijn
megagroei van de techno wetenschap beleeft tegelijk een paradoxaal schijnbare
inéénstorting van de grote waarheden. Oorlog is er nog steeds, en steeds
leugenachtiger, steeds mensonwaardiger en brutaler. Misleiding en desinformatie,
en waanzin worden elke dag ópnieuw op ons losgelaten. De groeiende kloof tussen
arm en rijk is een feit, er komt geen schijn van een veranderende mentaliteit.
Algemene verwarring, politieke ontreddering, soms cultuurverlies en
onduidelijkheid wat betreft artistieke avant-gardes zijn er misschien voor
ons de duidelijkste symptomen van. Dat allemaal samen brengt ons,
en in her bijzonder de waakzame kunstenaar, in een tijdskader
dar we voor her ogenblik gemakshalve 'post modern' noemen. Dit is een enigszins
vermoeide term. Bijna klinkt dit woord als het moe gestreden en leegbloedende
continent dat aan zijn zwanenzang de laatste artistieke inspanningen mag wijden.
Guy Timmerman staat in deze
complexe wereld en zoeker zijn weg in.
Daarenboven zijn zoals hij het zelf schreef, de richtingaanwijzers verdwenen, en
alom behoren citeerwoede en eclectisme tot de 'bon ton'. Wie het hardst kraait
en kakelt, wint. Zoals ik hem ken, weer ik dat voor hem in deze schijnbare
verwarring (is die schijnbaar?) ontzettend belangrijk is dat hij zichzelf
blijft. Ik weet dat hij zich op zijn eigen behoedzame manier een weg zoekt in
dit vreemdsoortige landschap.
Bedachtzaam, voorzichtig en
kwetsbaar hanteert hij het beeld en het symbool - zoals het woord eerder op een
spaarzame manier.
Toch
komt mij voor dat deze kunstenaar
vooral via zijn recente sculpturen raakt aan wat ik het mysterie noem. Ze hebben
een geladenheid, een spanning, een meerwaarde die boven de anekdote uitstijgt.
Deze op het eerste gezicht eenvoudige beelden heeft hij aangeraakt met de
toverstaf. Misschien wil ik ermee zeggen dat ik deze beelden aanvoel, misschien
aanvoel dat ze de eerste aanzet zijn naar een sterke en boeiende evolutie. Ze
betekenen dat de kunstenaar uit zijn schelp kruipt en zich laat zien: zó is zijn
wereld. Zo is voor een deel ook onze wereld. Hij bezit als kunstenaar alleen
zijn eerlijkheid, niet het verbale geweld om zijn gelijk te halen, geen bommen
of granaten, zelfs geen alarmpistool of scherp mes. Zijn wapen is de bijna
onzichtbare kracht van de kunstenaar, die erin slaagt wat hij aanraakt te laten
leven.
Zo raakt hij ons eigenlijk ook aan.
Zijn bijna unheimliche
beelden worden geladen met hoop. Dit onbestemde weemoedige is in zijn
schilderijen en tekeningen steeds aanwezig, bereikt in zijn sculpturen plots een
grotere rust en kracht. Daarom denk ik dat de titels die hij eraan meegeeft
eerder een leidraad kunnen betekenen: 'aan de oren getrokken', 'de eeuwig
durende dag’, 'portret van nachtelijke waanzin', 'het weer zien', 'paranoia bij
valavond', 'in nostalgie', 'wreed geluk', 'geklemd zitten'...
Ik dacht plots aan al die andere
kunstenaars, schrijvers en dichters, al of niet, min of meer, levend op
de rafelige randen van de zelfkwelling en de euforie, bondgenoten en vrienden.
Is het zo, dat zij veelvuldig en dagelijks werden geplaagd met het bezoek van
demonen allerhande, dan zie ik ze toch vooral liever als lucide, begenadigde
magiërs.
Aan enkele ervan is het gegeven ons
te ontroeren, soms een geweten te schoppen.
Aan anderen is het gegeven
onzichtbare dingen zichtbaar te maken uit het niets.
Guy
Timmerman gebruikt slechts
de meest eenvoudige middelen ver weg van gesofisticeerde technische
hoogstandjes.
Met verwondering beleeft hij het
alledaagse. Hij lijkt wel geobsedeerd en aandachtig toe te kijken en te
registreren. Pas nadien gaar hij vanuit zijn persoonlijke context deze wereld
herscheppen in zijn wereld: een soms bijna ongrijpbare nieuwe wereld die zich
ergens bevindt tussen werkelijkheid en droom.
Het mysterie blijft nadrukkelijk
aanwezig. Hij is bovendien één van de weinige jonge kunstenaars van zijn
generatie die consequent de figuratieve weg is ingeslagen; sinds lang is dit
zijn bewuste keuze. Een keuze die bijna haaks staat op de gangbare mentaliteit
en de gangbare trends. Blijkbaar, eigenlijk met grote stelligheid zal dat enige
weerstand oproepen, zoniet onbegrip en ongeloof.
Alweer stelt hij zich kwetsbaar op,
en hanteert steeds meer een veelvuldigheid van schijnbare tegenstellingen.
Doorheen zijn plastisch werk blijft via deze overtuiging de herkenbaarheid
steeds zeer belangrijk: een 'trans'realisme zou ik het misschien kunnen noemen.
Dit wordt 'zijn' 'nieuwe' taal, zijn nieuwe gedaante. Op deze manier bouwt hij
geduldig aan een boeiend en raadselachtig universum, zoekend zoals Diogenes,
naar de mens, stap voor stap wandelend met de lantaarn in de hand: een lichtpunt
in de duisternis.
Paul van Gysegem
Tekst en foto’s: Paul Van Gysegem en
Guy Temmerman
Redactie : Veerle De Saeger
|