|
Start
Omhoog
| |
Halloweenwandeling in Vlassenbroek
Op vrijdag 28 oktober om 20.00 uur aan de kerk in Vlassenbroek
Gids: François Van den Broeck
HALLOWEEN, ALLERHEILIGEN, Allhallows Eve, Samhain.
 Onze
huidige kerkelijke hoogdag van ALLERHEILIGEN heeft een rijke en ver in het
verleden reikende geschiedenis. Het is waarschijnlijk de oudste feestdag, met
wortels die duizenden jaren teruggaan in de tijd.
We weten ten stelligste dat we te maken hebben met een prechristelijk
gegeven. De bakermat van Halloween situeert zich binnen de Keltische traditie.
Zij vierden immers het feest van Samhain aan het begin van de donkere periode
van het jaar. Dit grote vuurfeest was voor de Kelten een oogstfeest, een jacht-
en slachtfeest, een nieuwjaarsfeest, een bezinningsperiode en een dodenfeest.
Het duurde vijf dagen, de ganse tijd van de dertiende maand. Deze maand stond in
het teken van de vlier. Tijdens deze periode werden ruzies bijgelegd en schulden
betaald. ( De Keltische kalender had twaalf maanden van dertig dagen, en een
dertiende maand van vijf dagen)
- Oogstfeest: De laatste veldvruchten werden van de akkers
gehaald of van de bomen geplukt. Alle vruchten die nu niet werden geoogst
bleven achter als offer voor de wintergoden en de natuurgeesten. Zij waren
niet meer geschikt voor menselijke consumptie.
- Jachtfeest: Het is duidelijk dat de Kelten het hert
vereerden. Druiden tooiden zich veelal met een hertengewei. We vinden dit
gegeven terug in de legende van Sint Hubertus, een figuur die trouwens
gebaseerd is op de heidense god Cernunos.
- Slachtfeest: De kuddes werden van de velden gehaald en de
sterkste kweekdieren gingen voor de winter op stal. De rest van het vee werd
geslacht. Vele dieren zouden de winter toch niet overleven vanwege gebrek
aan voeder.
- Nieuwjaarsfeest: Inderdaad. In het Keltisch denken begon
alle leven in het donker. Het nieuwe jaar begon dan ook bij het aanbreken
van de donkere helft van het jaar. In hun denkwijze begon de nieuwe dag bij
valavond van de vorige. Het feit dat wij nu nog bepaalde feestdagen vieren
op de vooravond van het eigenlijke feest getuigd hiervan. Kerstdagavond.
Nieuwjaarsavond. Vastenavond.
- Dodenfeest: voor de Kelten was het herdenken van hun doden
geen periode van droefheid. Overledenen leefden immers verder in de Asgaard
of de Rozengaard. Zij wachtten daar om terug naar de aarde te komen. De
christelijke leer spreekt hier over de verrijzenis en de wederopstanding van
de doden bij het einde der tijden.
Bij al die feestelijkheden hoorde natuurlijk ook spijs en drank. De grootste
feestmaaltijd was op de vooravond van Samhain. De mensen kwamen samen om hun
overleden clangenoten te herdenken. Rond deze tijd kwam er echter ook een barst
in de werelden. De cirkel van de wereld van de geesten raakte aan de cirkel van
de wereld van de levenden. Geesten zouden dus kunnen overstappen via die dunne
grens, van hun wereld, naar de aardse wereld. Dit konden goede of witte geesten
zijn, maar ook boze of zwarte geesten. Witte geesten werden later Engelen, en
nog later, in de donkere middeleeuwen, Spoken. Zwarte geesten, die zich
verborgen in een dierengedaante, werden zwarte katten. Deze brengen nog steeds
ongeluk bij bijgelovige mensen. Vandaar dat de aanwezigen zich verkleedden om
niet door de boze geesten herkend te worden. Zich verkleden is nu nog één der
gebruiken bij Halloween. Ook ons hedendaags gebruik van bruidsmeisjes, die
oorspronkelijk in dezelfde jurk als de echte bruid, aan het trouwfeest
deelnamen, komt van bij de Kelten. Als een boze geest de bruid, op een dag dat
ze in het middelpunt van de belangstelling stond en dus goed herkenbaar was, wou
betoveren, zou hij door al die “bruiden” te zien niet weten wie de echte bruid
was.
Een korte verklaring van de andere gebruiken:
- De uitgeholde pompoen:
Onze voorouders gebruikten zeker geen pompoenen, maar uitgeholde bieten of
rapen. En wel om het heilig wintervuur, dat door de druiden was aangemaakt,
meestal op de top van een heuvel, of aan een heilige eik in een bos, naar
hun hutten te brengen. In dit vuur werden gewassen en dieren geofferd. Het
wintervuur zou hun dan ook de ganse donkere helft van het jaar beschermen.
De pompoen is bij ons terecht gekomen via een omweg langs Amerika. De Ieren
en Schotten, volkeren van Keltische origine, die na de vele hongersnoden in
hun land, naar Amerika emigreerden, en daar hun oude cultuur koesterden en
opnieuw beleefden, hebben deze ingeburgerd.
- Trick or Treat?
Als kinderen de avond van Halloween aan de deur komen bellen zeggen
ze: “trick or treat”. Dit betekent zoveel als: “laat me eens trekken,geef me
een snoepje, of ik zal je treiteren”. Ik zegde al dat Samhain ook een jacht-
en slachtfeest was. Er was dus overvloed. Deze overvloed moest met de wijze
mannen, Aos Dana of Druiden, worden gedeeld. Zij kwamen dan ook langs de
erven en woningen hun deel van de oogst en de slacht ophalen. Indien de
mensen niets gaven aan de druiden en ovaten spraken deze een vloek uit over
de bewoners.
- Bonfires:
In vele streken van Ierland, Wales, Cornwall, Schotland, Amerika, Bretagne,
enz, worden op Halloween grote vuren aangestoken. Dit komt in feite van de
Keltische “bone fires”, vuur waar beenderen, dierenoffers, in verbrand
werden. Nu beziet men ze echter als vreugdevuren.
Wie meer wil weten over Halloween kan naar onze Halloweenwandeling komen.
Vrijdag 28 oktober om 20.00 uur in Vlassenbroek
François
|
Halloween 2005