Nachtfladderaars
|
|
Vleermuizen, de fluwelen fladderaars van de nacht!
U kent het wellicht: een rustige babbel buiten op een zomerse avond, plots roept er iemand uit het gezelschap, hé en oei… kijk uit vleermuizen. Met daarop onmiddellijk het verhaal, zo meteen zitten ze in ons haar. Het wellens nietes argumenteren begint. Laat ons dit uniek vliegend zoogdier eens nader bekijken. Lage aaibaarheidsfactor Hoe kunnen we de aaibaarheids-factor van dit diertje vergroten? Het avondlijk bezoek van de vleermuis bewijst dat er rond je terras en woning voedsel aanwezig is en tevens dat er schuil- en kraamgelegenheid te vinden is. Ze zijn er echt niet op uit om ons de haren ten bergen te doen rijzen. Zoogdieren Net als bij de meeste zoogdieren brengen zij hun jongen levend ter wereld. Een vrouwtje brengt één jong of uitzonderlijk twee jongen per jaar ter wereld. Het jong wordt geboren in juni of juli. Bij het einde van hun winterslaap zoeken de vrouwtjes een geschikte plaats om hun jongen te baren. Warm, droog, rustig en bij voorkeur donker behoren bij het eisenpakket. Zolders, spouwmuren, holle bomen, rolluikkasten en holten achter houtwerk of vensterluiken zijn bijzonder in trek. Van de 18 soorten die in ons land voorkomen zijn er slechts 3 soorten die we met een zekere regelmaat in en rond de woning kunnen terugvinden. De dwergvleermuis neemt daarvan 99% voor haar rekening. Een lichte tot grote paniek overmeestert de eigenaar van een woning bij het vinden van zo een kraamkamer. Hoezo problemen? Zij menen dat de problemen niet te overzien zullen zijn. Welke problemen? Binnenbrengen van nestmateriaal, knagen aan houten balken en isolatie, overbrengen van ziekten, reukhinder. Te vaak denkt men aan een grote plaag. Het te verwachten aantal van deze diertjes ervaart men als bedreigend. Onterecht! Je moet weten dat vleermuizen in hun keuze van nestplaats zeer secuur zijn, de plaats is perfect aangepast aan hun behoeftes. Zij nemen genoegen met de gekozen ruimte en veranderen daar niets aan. Zij maken geen nest en verzamelen ook geen nestmateriaal. Nuttige insecteneters Hun voedsel bestaat uitsluitend uit kleine insecten, die zij in de lucht vangen en opeten. Een vleermuis verschalkt zo honderden insecten per nacht en helpt zodoende bij het in toom houden van hinderlijke of zelfs schadelijke plagen. Zij knagen zeker niet aan het isolatiemateriaal of aan balken en maken geen rotzooi. Vleermuizen verspreiden geen onaangename geur. Hun uitwerpselen vind je bij de in- en uitvliegopening. De uitwerpselen verdrogen snel, een vleermuizenkeutel verbrokkelt bij het platdrukken. Als zomerverblijf geven vleermuizen de voorkeur aan gebouwen, maar ook spleten in bomen worden gebruikt. Een barst of een spleet van één centimeter breed is voldoende voor de dwergvleermuis om de achter gelegen ruimte binnen te gaan. Zo vinden zij kraam- en slaapplaatsen in spouwmuren, onder platte daken, gevelbetimmering en daklijsten. Ze hangen ondersteboven te slapen aan een ruwe wand. Meestal vliegen zij ongeveer twintig minuten na zonsondergang uit. De vrouwtjes nemen hun jongen tijdens deze nachtelijke vluchten niet mee. Maar in de loop van de nacht komen ze één of meerdere malen terug in de kraamkamer om de zuigeling te voeden. Bevalling Laat ons eens een kijkje nemen in de kraamkamer. Spectaculair is zo’n bevalling wel. De bevalling gebeurt tijdens het op ‘z’n kop’ hangen. De mama vangt de baby op in een soort van vangnet, gevormd door de vlieghuid. Het is net een parachute, de baby maakt hier een veilige landing in. Ma bijt de navelstreng door en de baby klemt zich vast aan mama. Zo drinkt het jong, hangende onder mama’s oksel. De baby wordt kaal geboren, maar de haartjes komen snel en dan blijft de baby op temperatuur. Als ze sterk genoeg zijn om op eigen kracht te vliegen houden de vrouwtjes op met de verzorging. Vanaf dit moment is het ieder voor zich, nu vallen de kolonies uit elkaar. De gemiddelde leeftijd van een vleermuis is 15 jaar maar ze kunnen een ouderdom van 20 jaar en ouder bereiken. Aparte orde In de middeleeuwen ging men ervan uit dat het diertje het midden hield tussen een vogel en een muis, vandaar de benaming ‘vliegende muis’ vleermuis. Nu weten we dat ze een zelfstandige orde vormen met de naam ‘Chiroptera’, dit betekent handvleugeligen. Hun belangrijkste kenmerk is de aanpassing van de voorpoten tot vleugels. Vleermuisvleugels bestaan uit een dunne huid, die gespannen is tussen hun vingers, arm, lichaam en achterpoten. De staarthuid wordt gebruikt als vangnet voor insecten en soms ook als ‘roer’. Het enige lichaamsdeel dat geen rol speelt bij het vliegen is de duim. Maar die duim, met een sterke nagel, gebruiken ze in de slaapplaats om zich voort te bewegen. De vleugelhuid, is wel degelijk huid doorweven met aders en spieren, levend materiaal dus, dit is anders bij de vogels. Vleermuizen zijn in menig opzicht betere vliegers dan vogels. Weinige vogelsoorten kunnen de vliegstunts van een vleermuis nadoen. Mede door de unieke structuur van de vleugels kunnen zij stil blijven hangen zoals een helikopter, maar ook pijlsnel wegschieten. Dit zijn prachtige voordelen op hun jacht naar insecten. Mythisch imago De aanwezigheid van de vleermuis in allerlei legendes hebben het diertje mythische proporties gegeven. In de westerse wereld wordt de vleermuis vaak verbonden met onheil, met duistere krachten. We komen de vleermuis tegen in stripverhalen, films, tekenfilmseries en zelfs in de muziek. De vraag blijft: vliegen vleermuizen nu in je haar? Dit hardnekkig verhaal dient voor eens en altijd ontkracht. Geen haar op hun kop dat er nog maar aan denkt in je buurt te komen. Eén ze hebben niets te zoeken in je haar en twee ze zullen er zeker niet per ongeluk in vliegen. Ze lokaliseren perfect op enkele meters afstand een mug. Tijdens één van de komende sfeervolle zomeravonden vertel je aan je gasten beter dit boeiende verhaal van de fluwelen fladderaar. Je laat ze kennismaken met het geheime leven van een vleermuis, een voorname gast in en rond je huis! |
|
U kunt een e-mailbericht met vragen of opmerkingen over deze website
verzenden aan
geert.vandamme@meerskant.org.
|
