Scheepvaartmuseum in Baasrode
Zondag 13 augustus 2006
We verkennen het Scheepvaartmuseum in Baasrode, met korte boottocht en bezoek
aan scheepvaartmuseum met zicht op de restauratiewerken aan de oude scheepswerf.
Vertrek naar keuze om 14.00u of 15.00u aan Baasrode-veer, nabij de kerk van
Baasrode centrum, St.-Ursmarusstraat.
Een korte boottocht op de Schelde langs de scheepswerf brengt ons naar de
aanlegsteiger Driehuizen. Na 10 minuutjes wandelen bereiken we het
scheepovaartmuseum waar een gids ons door de boeiende geschiedenis van de
Baasroodse scheepswerven zal loodsen.
Deelname in de kosten:
- Natuurpuntleden: 2 euro,
kinderen tot 7j. 1 euro
- Niet leden: 3 euro,
kinderen tot 7j. 1,5 euro
Deelname telefonisch bevestigen vóór 10 augustus: 052/ 33 44 56.
Aantal deelnemers beperkt.
Info en inschrijven: Gustaaf Van Gucht, 052/33 44 56
Stukje geschiedenis
De geografische geschiedenis van Baasrode (in één tij kon het traject
Antwerpen-Baasrode omzeild worden) zorgde ervoor dat dit kleine Scheldedorp
reeds in de vroegste Middeleeuwen uitgroeide tot een belangrijk handelscentrum.
Een ets van P. Breughel wijst in die richting.
Een groot deel van de bevolking werd afhankelijk van ‘het reilen en zeilen’ op
de Schelde zodat wij hier, in 1777, niet minder dan vijf scheepstimmerwerven
kunnen lokaliseren. De archieven leren ons dat de scheepswerven Van Praet en Van
Damme een grote bloei hebben gekend in de 19e eeuw (houten scheepsbouw). In 1895
is men begonnen met het maken van ijzeren schepen en vooral tijdens het
interbellum kenden de werven van Baasrode veel succes.
Na de Tweede Wereldoorlog vroeg de scheepvaart steeds grotere tonnenmaat, maar
de dokken waren slechts geschikt voor schepen tot 55 meter. De diepgang en
breedte van de Schelde ter hoogte van de Baasroodse werven beperkte tevens ook
de bouw van steeds grotere schepen. Uitbreiding was niet mogelijk wegens de
nabijgelegen dorpskom. Dit alles zorgde voor een langzaam uitdoven van de
scheepsbouwtraditie in Baasrode.
In 1986 kwam dan het definitieve einde van een eeuwenlange scheepsbouwtraditie
in Baasrode. In 1980, ter gelegenheid van 150 jaar België, namen enkele leden
van de plaatselijke jachtclub (Baasrode Watersport Vereniging) het initiatief om
een “Museum van de Binnenscheepsvaart” op te richten.
Het museum
Het huidige museum is gevestigd in de authentieke meesterwoning van de
vroegere werfeigenaar Van Damme. Dit als monument beschermd gebouw dateert uit
1830. Het bezit prachtige plafondschilderingen uit 1852 (in de Koninklijke
Salons) en eveneens waardevolle muurfresco’s (1895) die Art-Nouveaukenmerken
vertonen.
De collectie
De collectie van het scheepvaartmuseum geeft een globaal beeld van de
scheepsbouw in Vlaanderen tijdens de laatste twee eeuwen.
Er is een permanente tentoonstelling van tientallen scheepsmodellen en
halfmodellen, alsook van een reeks gereedschappen voor het bouwen van houten en
ijzeren schepen.
Een uitgebreide verzameling scheepsuitrusting geeft een beeld van het
schippersleven tijdens de voorbije decennia.
Het museumarchief omvat meer dan 3.000 constructieplannen van diverse
scheepstypes. Deze plannen worden gebruikt in de modelbouwklas.
Elk museumseizoen organiseert het scheepvaartmuseum een thematentoonstelling met
uiteenlopende onderwerpen die steeds verbonden zijn met de lokale en maritieme
geschiedenis .
 Het
symbool van het museum, de scheepslamp van het type ‘Bostroëneir’ (de
petroleumlamp die zelfs bij de zwaarste stormen blijft branden) is een origineel
Baasroods ontwerp met internationale faam.
Tekst: Info scheepvaartmuseum Baasrode.
| 
Scheepvaartmuseum